O Franz Joseph Andreas Nicolaus Unger O Ι.Φ. Ιούλιος Σμιτ.... Το Αστεροσκοπείο Αθηνών, ο Αλέξ. Βούρλης και ένα ταξίδι στην Κονίστρα.... Και πολλές εκπλήξεις...

 Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΡΟΠΤΡΟ του Κυρίου Δημήτρη Σγουρού

ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΒΟΥΡΛΗ. (σε χαλαρό στυλ)

 

Και ο δικαστής σήκωσε τα μάτια του προς εμέ και απευθυνόμενος ερώτησε:

Είστε αθώος ή ένοχος έμπρωσθεν της ιστορίας;

Κύριε πρόεδρε, κύριοι δικαστές είμαι αθώος. Δεν εγνώριζα τον Κύριο Αλέξανδρο Βούρλη. Δεν ήξερα ότι τα μέρη μας είχαν βγάλει τέτοιο λαμπρό άνθρωπο....

Και αμέσως ξύπνησα από τον φοβερό αυτό εφιάλτη.

Πρέπει να γράψω γρήγορα για αυτόν. Γιατί αν περιμένω να κάνω επισταμένες έρευνες θα ξημερώσει... Και ο χρόνος τρέχει...

Όλα ξεκίνησαν στα 1860... Από αυτό το απόσπασμα που παραθέτω άρχισε ένα φτωχικό ψάξιμο για τους λόγους της επίσκεψης στην Κονίστρα και στην Κύμη του Φρ. Ούνγκερ ή όλων μαζί...

"...Την ίδια εποχή στις Κονίστρες Ευβοίας υπήρχε ξενοδοχείο με την επιγραφή ¨καφενείο¨. Ο καθηγητής του πανεπιστημίου της Βιέννης Φρ. Ούνγκερ... και ο διευθυντής του αστεροσκοπείου της Αθήνας Ιούλιος Σμίτ, που τον συνόδευσε, κατέλυσαν το 1860 σε αυτό το ξενοδοχείο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους στην Εύβοια. Πολυάριθμοι κάτοικοι της περιοχής συγκεντρώθηκαν στο σαλόνι του ξενοδοχείου και επεξεργάστηκαν με μεγάλο ενδιαφέρον το βαρόμετρο, το υψόμετρο και το θερμόμετρο που είχαν μαζί τους. Ήταν εύκολο να αντιληφθούν τη χρήση τους, επειδή τα ξένα αυτά δημιουργήματα της τεχνολογίας είχαν ελληνικά ονόματα, αλλά το ενδιαφέρον τους ήταν μεγάλο γιατί δεν είχαν δει ποτέ τέτοια επιστημονικά όργανα και δεν γνώριζαν τον τρόπο λειτουργίας τους..." (Βάνα Μπουσέ, στο θαυμάσιο βιβλίο της "Η καθημερινή ζωή στην Ελλάδα του Όθωνα"). Το βιβλίο το είχε αναγνώσει ο Κύριος Παντελής Κωνσταντίνου το αγόρασα και εγώ και κάπως έτσι ξεκίνησε η ιστορία της αποκάλυψης του Αλέξ. Βούρλη.

Ο Φρ. Ούνγκερ κατέγραψε πολλά για την περιοχή και το βιβλίο του παραμένει εκεί για να βρει ένα μεταφραστή και έναν εκδότη για να αποκαλύψει τα μυστικά του (που είναι πολλά πχ για την Εβραική συνοικία της Κύμης κλπ). Ξεπερνάμε επίσης βιαστικά ορισμένα θέματα με αυτό το ξενοδοχείο στην Κονίστρα όπου είχε και σαλόνι !!!!!!

Τι γύρευαν όμως αυτοί οι δύο επιστήμονες στα μέρη μας; Τι τους τράβηξε; Μπας και ήταν ο έναστρος θαυμάσιος ουρανός μας; Μήπως τα βουνά μας; Μήπως κάποια ερωτική διάσταση ενυπάρχει στο ταξίδι αυτό; Ποιος ξέρει άραγες.... Πολλά φανταζόμαστε. Αλλά δεν μπορούμε να τα γράψουμε. Ο δικαστής της ιστορίας καραδοκεί...

 

Και εκεί που έψαχνα ... : «Έκθεσις περί των γενομένων τω 1872 εργασιών του εν Αθήναις αστεροσκοπείου.

".... Των μετεωρολογικών την φροντίδα, των πλείστων, είχον ανατεθειμένην, ως πρότερον, εις δύο βοηθούς, οίτινες τυχόν και εις αστρονιμικά παρατηρήσεις ελάμβανον μέρος. Ο έτερος δε των βοηθών τούτων, ο εκ Κύμης κυρ. Αλέξανδρος Βούρλις, υπελόγιζε προς τοις άλλοις και τους αναγωγικούς υπολογισμούς, αντιγράφων και χάριν καθιθρυμάτων επιστημονικών της αλλοδαπής..."

Αθήνησι, Ιουλίου 22^α (Αυγ. 3), 1873

Ο διευθυντής του αστεροσκοπείου

Ο σπουδαίος βοτανολόγος που κατέγραψε όλην την περιοχή

Διδ. Ι. Φ. ΙΟΥΛΙΟΣ ΣΜΙΤ.»

Ώστε έτσι λοιπόν. Αυτός ο Κουμιώτης οδήγησε τους δύο λαμπρούς επιστήμονες στα μέρη μας. Τώρα Κουμιώτης είναι, Κονιστριάτης, Βιταλιώτης; Κανείς ως τώρα δεν ξέρει. Και αναμένει την σκαπάνη του ερευνητή.

Όμως ποιός ήταν αυτός ο γεροντοπαλλήκαρος ο Ι.Φ.Ιούλιος Σμιτ;

Ήταν ένα λαχείο για την Ελλάδα. Ένας επιστήμων που την έβαλε την χώρα σε πορεία Δυτική και επιστημονική. Ο αρχιτραπεζίτης της Αυστροουγγαρίας και μεγαλύτερος ιδιοκτήτης γης και αρχοντικών της αυτοκρατορίας αυτής, Σίνας, τον έφερε από την Αυστρία, τον πλήρωνε αδρά και όταν πέθανε το Ελληνικό κράτος δεν είχε χρήματα να του δίνει. Η χήρα όμως του Σίνα, τον πλήρωνε κανονικά.

Επιστημονικά έκανε τον χάρτη της σελήνης, μελέτησε τον ήλιο και έκανε πράγματα τρομερά, για την εποχή του. Σε μια Αθήνα, χωρίς φώτα και μ’ έναν ουρανό καθαρότατο.

Ο Ι.Φ.Ιούλιος Σμιτ, αγάπησε την Ελλάδα, αλλά και τον Κυμαίο Αλεξ. Βούρλη. Δεν ξεχνά να τον τιμά, σχεδόν σε κάθε του ομιλία. (οι Έλληνες το κάνουν με τους βοηθούς τους;;).

«... ΈΚΘΕΣΙΣ

ΤΩΝ ΓΕΝΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΝ ΈΤΟς 1877-78.

Κύριε Πρύτανι,

.... Ο ήλιος παρετηρήθη καθ’ ημέρας 353, όπως απραθμηθώσιν αι συστάδες κηλίδων αυτού. Των απαριθμήσεων δε τούτων τας πλείστας απηρίθμησεν ο Κ. Αλέξανδρος Βούρλης...»

Τιμές και μεγαλεία ο Αλεξ. Βούρλης. Τόσα όσα όπου ο Ι.Φ.Ιούλιος Σμιτ τον τίμησε και με διαθήκη.

Ο ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ γράφει. «... Η περιουσία του αειμνήστου Ιουλίου Σμιθ σύγκειται εκ της μεγάλης οικίας του, της βιβλιοθήκης, και των επιστημονικών εργαλείων του. Κύριος κληρονόμος δια διαθήκης του ορίζεται ο βοηθός του Κ. Αλέξανδρος Βούρλης. Εκ ταύτης όμως διατίθενται 1000 δραχμαί εις το ενταύθα πτωχοκομείον, 700 εις την σχολήν απόρων παίδων, 500 εις το οφθαλμιατρείον,.... 600 εις τους φύλακας του αστεροσκοπείου... 1000 εις τον Γ. Προκοπάκην μαθητήν του σχολαρχείου και 50 εις τινά άπορον, επαιτούντα άλλοτι όπισθεν της Ακροπόλεως και μη επιζώντα νυν.»

 Νομίζω ότι η αμοιβαία εκτίμησις και αγάπη, τους έδεσε με νήματα πραγματικά σπουδαία. Τόσα όσα εμπρός στον θάνατο κεντάς στο αδράχτι της ζωής. Αλλά βγάζω και το καπέλο στον Ι.Φ.Ιούλιο Σμιτ. Δεν ξέχασε τους φτωχούς, τους υπαλλήλους στο αστεροσκοπείο και στον αγαπημένο του Κουμιώτη τον Αλεξ. Βούρλη.

Τι ήταν όμως για τους Έλληνες το αστεροσκοπείο; Κάτι μακρινό, εξωτικό που δεν άγγιζε την ζωή τους; Διαβάστε ένα εκπληκτικό κείμενο, ευκολόπεπτο στην ιστοσελίδα Lifo και θα καταλάβετε. Λίγα λόγια αντιγραφής χρειάζονται για να κατανοήσουμε την αναγκαιότητά του στο διηνεκές... Όπως ότι χάρις σ’ αυτό χαρτογραφήθηκε η Πελοπόννησος...

Ο πραγματικός οδηγητής προς την Δύση. Ο σπουδαιότερος εν Ελλάδι....

 Ή ιστοσελίδα σημειώνει :  «...«Ο υπολογισμός της επίσημης Ώρας Ελλάδος πραγματοποιούνταν σε αίθουσα του ιστορικού κτιρίου Σίνα. Εκεί είχε τοποθετηθεί ειδικό μεσημβρινό τηλεσκόπιο (κατασκευή του 1844 στη Βιέννη) και ρολόι ακριβείας (κατασκευή του 1819 στο Παρίσι). Παρατηρητής αστρονόμος περνούσε τη νύχτα του στο δωμάτιο αυτό, παρατηρώντας συγκεκριμένους αστέρες καθώς διάβαιναν, συγκεκριμένες ώρες, από το μεσημβρινό επίπεδο που το τηλεσκόπιο στόχευε. Ο παρατηρητής διόρθωνε το ρολόι (εκκρεμές) με βάση τις κινήσεις των αστέρων. Κάθε μεσημέρι στις 12:00 η μπρούντζινη σφαίρα που ήταν τοποθετημένη σε μεταλλικό ιστό, εξωτερικά του θόλου του κτιρίου Σίνα, έπεφτε κατά μήκος του ιστού, σηματοδοτώντας την ώρα», αναφέρει η κ. Φιόρη Μεταλληνού, διδάκτωρ Αστρονομίας και υπεύθυνη του Κέντρου Επισκεπτών Θησείου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ).... Το «σήμα» αυτό έφτανε μέχρι τον Πειραιά και βοηθούσε ώστε και τα καράβια να ρυθμίζουν τα δρομολόγιά τους. Το ίδιο συνέβαινε και με τα τρένα. Από δημοσίευμα της εφημερίδας «Πρωία» που ανέσυρε ο ερευνητής και συγγραφέας Θωμάς Σιταράς διαβάζουμε το σχετικό απόσπασμα: 

«[…] Άλλοτε ο αρμόδιος υπάλληλος του Αστεροσκοπείου έδιδε το σημείον της μεσημβρίας σείων μίαν χρωματιστήν σημαίαν και φωνάζων συγχρόνως:

-Δώδεκα!

Εις ημέρας όμως σκοτεινάς ή όταν έβρεχεν οι νεωκόροι των εκκλησιών εδυσκολεύοντο να διακρίνουν την σειομένην σημαίαν και δι' αυτό πολλές φορές εγίνοντο λάθη τα οποία είχον σοβαρόν αντίκτυπον εις την ακρίβειαν της αθηναϊκής ώρας.

Κατά τα τελευταία έτη η σημαία αντικατεστάθη με μίαν μεγάλην ερυθρόλευκον σφαίραν. Εις τας 12 παρά 5’ η σφαίρα υψώνεται παρά του υπαλλήλου μέχρι της κορυφής σχεδόν του τρούλλου και εις τας 12 ακριβώς καταβιβάζεται. […] Εις την υπηρεσίαν η οποία δίδει το σημείον της ακριβούς μεσημβρίας απασχολούνται δύο υπάλληλοι του Αστεροσκοπείου.

Παρηκολούθησα με προσοχήν πώς διεξάγεται η υπηρεσία αυτή. Ειδικώς δε επρόσεξα αν με το κατέβασμα της σφαίρας εσήμαιναν ταυτοχρόνως και οι καμπάνες.

Βεβαιώ λοιπόν ότι και η καμπάνα της Μητροπόλεως και η καμπάνα του Αγίου Κωνσταντίνου εκτύπησαν ταυτοχρόνως.

Καθυστερούν δέκατα δευτερολέπτου μόνον οι καμπάνες των άλλων μικροτέρων εκκλησιών, διότι δεν βλέπουν την σφαίραν του Αστεροσκοπείου οι νεωκόροι των και περιμένουν ν’  ακούσουν τις άλλες καμπάνες διά να σημάνουν και αυτοί μεσημέρι.

Ώστε ρολόι που “πηγαίνει με την καμπάνα” δείχνει ακριβώς μεσημέρι. Επομένως… καλή όρεξι! […]»

 

Ο Αλεξ. Βούρλης είχε πολύπλευρη δράση στο αστεροσκοπείο. Σε μια χώρα, όπου οι επιστημονικές γνώσεις σιγά σιγά μπολιάζονταν, σε τούτο το επιστημονικό μετερίζι αγωνίστηκε, αγάπησε και αγαπήθηκε πολύπλευρα ο επιστήμων αυτός. Τον ονομάζω επιστήμωνα λίγο αυθαίρετα, γιατί δεν ξέρω αν ήταν σπουδαγμένος ή πρακτικά μορφωμένος. Πάντως παρατηρήσεις έκανε. Μεταφράσεις έκανε. Και το σπουδαιότερο. Έφερε στα μέρη μας τους δύο αυτούς λαμπρούς επιστήμονες. Ο  Ιούλιος Σμιτ, έχει τιμηθεί και εν ζωή στην Ελλάδα από τον Όθωνα και άλλους. Ο καθηγητής Franz Joseph Andreas Nicolaous Unger ελπίζουμε να βρει κάποτε την ιστορική του καταξίωση στα μέρη μας.

Ο πρόεδρος του δικαστηρίου τελειώνοντας την «απολογία» μου ας φανεί επιεικής. Λίγα ξέρουμε για τον Αλέξανδρο Βούρλη. Λίγα και αρκετά για να αισθανόμαστε υπερήφανοι... Η περιοχή πρέπει να αισθανθεί υπερήφανη. Ο Αλέξανδρος Βούρλης ολημερίς και ολονυκτίς την περιοχή διαλαλούσε. Ανάμεσα στους έρωτές του ήταν και η περιοχή αυτή της επαρχίας Καρυστίας.

Αριστείδης Λάμπρου

 

Σημείωση. Το άρθρο αυτό αφιερώνεται στον έρωτα κατ’ αρχήν.

Κατά δεύτερον αφιερώνεται σ’ όσους δεν περιορίζονται να κάνουν παρέα με τους συγχωριανούς τους, αλλά θέλουν να κάνουν ερωτεύσιμο τον τόπο και στους «ξένους» δηλ. αυτούς που είναι από την Καρδίτσα την Ήπειρο, την Βιέννη κλπ

 

Αυτό το βιβλίο είναι ένας θησαυρός...

 

 

O Koυταλιανός κατά τον άλλο γίγαντα τον Κόντογλου και ένας μικρός πρόλογος...

 Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό HUMBA. Ευχαριστώ τα παιδιά που με φιλοξενούν στις σελίδες τους. Να είναι καλά...

ΔΎΟ ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

Με λίγα λόγια του Αριστείδη Λάμπρου

 

Το τεύχος που με φιλοξένησε

Οι νεότεροι, δεν έχετε δει θεάματα τρομερά και φοβερά. Εμείς μεγαλώσαμε σταματώντας σε πλατείες, όπου ένας εύσωμος μεγαήρωας, ένας τιτάνας έσκιζε μια ενωμένη τράπουλα στα δύο. Που με την κεφαλή του, έσπαζε τσιμεντόλιθους. Που έσουρνε οχήματα. Όλα αυτά εντός κύκλου ανθρώπων που είχαν σταματήσει την εργασία τους και κοίταζαν. Όπου όλοι ζηλεύαμε την μυϊκή τους δύναμη και ρώμη. Επίσης δεν είδατε νυχτερινές εκδηλώσεις στο γήπεδο της Λ. Αλεξάνδρας με μυθικά ονόματα παλαιστών σε αιματηρούς αγώνες κατς. Μύθοι, όπως ο τρομερός Ντι Μπέστια από την Λ. Αμερική… ή ο Καρυστινός… Αλλά σάμπως όταν περνούσαμε στο Καλλιμάρμαρο έξωθεν του τμήματος που εκγύμναζε αθλητάς ο επικός Ιακώβου δεν μας έπιανε δέος; Για … να τολμήσεις να περάσεις, τις εποχές εκείνες, το τμήμα μποξ… Ένας παντοτινός μύθος έλεγε ότι σαν άνοιγες την πόρτα δεχόσουν μια μπουνιά και σου έσπαζαν την μύτη. Όλα αυτά είχαν μια ανυπέρβλητη μαγεία. Ένα όνειρο. Κάτι σαν απόνερο ενός γιγάντιου μύθου. Ποιος όμως μύθος συνόδευε την ζωή μας, ως τα μέσα της δεκαετίας του 90; Πως ξέφτισε ο μύθος αυτός, μαζί με τον καβαλάρη που κατέβαινε την Βας. Σοφίας επάνω στο λευκό άλογό του με την φουστανέλα του και την περικεφαλαία; Δεν γνωρίζω τι συνέβη. Ξέρω όμως ότι ο αρχικός μύθος ήταν ένας. Ο Κουταλιανός. Ο ήρωας ενός λαού που πάλευε απανταχού της γης, ενάντια σε θεόρατους εχτρούς. Που γύριζε όλα τα κέντρα του Ελληνισμού, καθώς και σε εξωτικά μέρη και πάλευε τέρατα, τίγρεις, πούμα. Που βασίλισσες υποτάσσονταν εμπρός στα ατσαλένια χέρια του. Που τα σύγχρονα όπλα, κανόνια κλπ. τα βαστά σαν τσόφλια από πασατέμπο ενώ ξερνούν φωτιά… 

Ο Έλληνας, ο ταξιδευτής. Ο ζυμωμένος με την αλμύρα της θάλασσας και του ωκεανού. Και που δεν πήγε ο Κουταλιανός. Και τι δεν έζησε… Εμείς δεν έχουμε ζήσει ούτε μια τρίχα από το επικό μουστάκι του. Ξέρω ότι στα μάτια σας αυτά που γράφω είναι σαν παραμύθι. Στα μάτια του σύγχρονου ανθρώπου του κομπιούτερ αυτά δεν είναι πιστευτά. Αν θα μπορούσα να σας υπνωτίσω με το μαγικό στυλό μου, που ακτινοβολεί απόκοσμη ενέργεια…. Δεν είμαι όμως απέναντί σας… Αλλά ανοίξτε την καρδιά, αναπνεύστε "Μπουένος Άιρες" ή “Ρίον Ιανέριον”. Για Λονδίνο, Παρίσια κλπ. δεν σας λέγω. Αυτά δεν είναι μαγικά. Όμως το να πας στην μακρινή Μαδγαστάρ, έμπροσθεν του Μπεχλιβάνη γίγαντα Βέρβερου και να τον νικάς πως σας φαίνεται;

Δεν θα γράψω την ζωή του Κουταλιανού ή δε θα τολμήσω να γράψω κάτι για τον Κόντογλου. Ντροπή θα ήταν, ιδιαίτερα για τον Κόντογλου. Τι να πεις για ένα γίγα; Πως να το τολμήσεις; Θα παραθέσω αντ' αυτού, το ιερό κείμενο του Κόντογλου από την ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΗΧΩ, όπου μιλάει για τον Κουταλιανό ο ίδιος. Και είμαι βέβαιος ότι αυτό το σπάνιο μαργαριτάρι που ανακάλυψα θα σας συγκινήσει και έτσι θα αρχίσετε να ψάχνετε στο διαδίκτυο και για τους δύο. Θα βρείτε λοιπόν μια χαμένη λαμπρή κιβωτό γνώσης. Και σας εκλιπαρώ. Γυρίστε τις εκκλησιές και απολαύστε Κόντογλου και τις υπέροχες αγιογραφίες του. Και σας το λέγω γιατί πλέον στις νέες αγιογραφίες χάνεται η παράδοση και πλέον κυριαρχούν οι δυτικές τεχνοτροπίες με τις προοπτικές τους. Έτσι που μια εικόνα παύει να είναι εικόνα και γίνεται έργο τέχνης, ζωγραφική. Στον Κόντογλου θα βρείτε έναν στερνό υπερασπιστή της παράδοσις…

Θα μπορούσα να φλυαρώ αλλά, πως να το κάμω αυτό; Το αισθάνομαι μεγάλη ντροπή. Ας μιλήσουν οι πραγματικοί πρωταγωνιστές…

Μια σημείωση. Μπεχλιβάνηδες είναι οι παλαιστές, οι πρωταθλητές, οι παρουσιαστές επικών παραστάσεων με δυναμικές αθλητικές δράσεις.

Τέλος διατήρησα το γραμματικό στυλ του Κόντογλου. Μακάρι να ήξερα να δακτυλογραφώ με πολυτονικό. Για να υπάρχει πλήρη αίσθηση του Κόντογλου…

Σκέφτηκα πολύ τι θα ήταν σωστό. Να προηγηθεί ο Κόντογλου  και μετά να γράψω εγώ αυτά που έγραψα, ή να προηγηθώ. Το έπαιξα στα ζάρια και κέρδισε το δεύτερο.

 

 Αθλητική ηχώ 18/2/1951

Η εφημερίδα του 1951

Την ιστορία δεν τη γράφουνε μοναχά οι μεγάλοι πολιτικοί, οι στρατιωτικοί, οι τεχνίτες, οι ποιητές, αλλά και κάθε λογής δυνατοί άνθρωποι που δώσανε ζωή και ελπίδα στην κουρασμένη ανθρωπότητα και στο έθνος τους. Και μολονότι πολλοί απ΄ αυτούς ήτανε άνθρωποι λαϊκοί   κι΄  αγράμματοι, γινήκανε για τους άλλους παραμυθένιοι και σαν σύμβολα εθνικά. Ένας τέτοιος στάθηκε κι΄ ο Παναγής ο Κουταλιανός, ο Νέος Ηρακλής, που τον στόλισε ο λαό μας μ΄ έναν βασιλικόν μανδύα και τον έστησε μέσα στην καρδιά του βασιλιά της παλληκαριάς, κι΄ η ανέμη του παραμυθιού τον τύλιξε με τα χρυσά νήματά της. Από τον καιρό του Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου κάποιοι Έλληνες γινήκανε παραμυθένιοι, σαν τον Κολοκοτρώνη, τον Καραϊσκάκη, τον Κανάρη, τον Νικηταρά, τον Αθανάσιο Διάκο. Ένας απ΄ αυτούς, ο τελευταίος είνε κι΄ ο Παναγής Κουταλιανός. Κι΄ επειδή ήτανε γέννημα και θρέμμα της Μικράς Ασίας, η φήμη της παλληκαριάς του έδωσε κουράγιο στους ραγιάδες και σήκωσε ψηλά τις ψυχές τους. Με τον καιρό, όλο το έθνος, ο κάθε Έλληνας, όπου και να ζούσε, τον έβαλε μέσα στην καρδά του, κι΄ έπαιρνε θάρρος από το θάρρος το δικό του. Γιατί μια φυλή σαν την Ελληνική, δοξασμένη άλλη φορά, αλλά ύστερα βασανισμένη, ποδοπατημένη, σκορπισμένη σε κάθε τόπο, στερημένη και φτωχιά, σαν εβγήκε από τη ρίζα της ένας άνθρωπος που ξακούσθηκε πως ήτανε ο πιο δυνατός στον κόσμο κι΄ όπου έβαλε κάτω παλληκαράδες που γεννηθήκανε σε έθνη μεγάλα, δυνατά και καλοπερασμένα, αυτή λοιπόν η απροστάτευτη φυλή πήρε θάρρος μεγάλο και ελπίδα πως θα ξανάβρει την παλιά ακμή της, κι΄ ο κάθε Έλληνας τον είχε για καύχημα και θάρρος στον αγώνα του, όποιος και νάτανε, ότι δουλειά κι΄ αν έκανε. Να, γιατί ο  Παναγής ο Κουταλιανός δεν είνε για μας ένας αθλητής, ένας παλαιστής σαν τους τόσους και τόσους, αλλά ένα σύμβολο ελπιδοφόρο, που δεν εβγήκε από τα Πανεπιστήμιά μας, ούτε από τα λογής λογής σχολειά μας, αλλά που βγήκε από την ακατάλυτη φλέβα του απλού και βασανισμένου λαού μας. Πολλοί “σοβαροί” άνθρωποι, κάποιοι μαραζωμένοι στο σώμα και στην ψυχή, που δεν λείπουνε ποτέ, δεν τον είχανε σε υπόληψη, δεν τον καταδεχόντανε συτόν τον “μπεχλιβάνη”. Μα ποιός τους ρώτηξε αυτούς; ο κόσμος γνωρίζει καλά ποιός είνε λιοντάρι και ποιός γάτα, κι΄ ας είνε στολισμένη με λογής λογής χάντρες ψεύτικες. Και τον έβαλε στο θρόνο που του άξιζε.

Για τον Κουταλιανό ταιριασθήκανε πολλά τραγούδια, ζωγραφισθήκανε πολλές ζωγραφιές, φτιασθήκανε πολλές ιστορίες, γραφήκανε πολλά από πολλούς. Μα απ΄ όλα αυτά, το καλύτερο είνε η Ιστορία, της ζωής του, που την έγραψε με το χέρι του ο ίδιος ο  Κουταλιανός. Μεγάλο απόκτημα είνε για μας αυτό το χειρόγραφο, που το βρήκε ο Τίμος Μωραίτης και που το εφύλαξε με αγάπη, ξέροντας καλά τι αξίζει. Δεν έχει μέσα ούτε λόγους κανενός  “ρήτορος”, δηλαδή μπαλόνια κοκκινοπράσινα γεμάτα κούφιον αέρα, ούτε σοφίες κάποιου που κουβάλησε από αλλού διάφορες ασύστατες θεωρίες για να φωτίση το έθνος, αλλά απλά λόγια μιας ρωμέικης ψυχής, απροσποίητης και τραχιάς, που μολαταύτα έχει μέσα της τη βαθειά φλέβα της φυλής της, και που δεν ξέρει ούτε ρητορικά σχήματα , ούτε εξυπνολογίες. Μ΄ αυτά δεν ατσαλώνουνται τα έθνη, μ΄ αυτές τις νερουλιασμένες σούπες δεν θρέφουνται οι λαοί, αλλά θρέφουνται με το αίμα του δράκου για να αντρειέψουνε και να βαστάξουνε στις φουρτούνες που τους δέρνουνε.

Αυτή η φυλλάδα του  Κουταλιανού την έχω μπροστά μου, τώρα που γράφω τούτες τις πρόχειρες γραμμές. Γιατί λοιπόν, εγώ που έχω διαβάσει πολλά βιβλία, σπουδαία και τρανά, να είμαι τόσο συγκινημένος μπροστά σ΄ αυτό το χειρόγραφο πούνε γραμμένα από εκείνη τη χερούκλα. Συλλογίζουμαι πως αυτά τα γράμματα, που είνε γραμμένα με τόση προσοχή, σεμνά και χωρίς μεγάλες ουρές και έξυπνες τσίφρες, πως είναι γραμμένα από εκείνη τη χερούκλα που τη φοβηθήκανε οι πιο αντρειωμένοι άνθρωποι της οικουμένης και που με μια γροθιά σκότωνε ένα βόδι, και που ξεκλείδωνε τις μασέλες του λιονταριοιύ σαν νάτανε κανένας σκύλος. Η φυλλάδα αυτή είνε μικρή σαν σύνοψη, και το φαρδύ χέρι που ακουμπούσε επάνω της για να γράψη, θα τη σκέπαζε ολότελα. Και τι απλά και ίσια είναι τα λόγια του! Αυτή η φυλλάδα είνε γεμάτη από ιστορίες λογής λογής, όχι μονάχα για παλαίστρες και αρένες, αλλά και για ανθρώπους της στεριάς και της θάλασσας, για καπετάνιους, για ταξίδια, για χώρες μακρυνές, για λιμάνια, για επεισόδια τιποτένεια, μα που είνε πιό καλά από εκείνα, που γράφουνε οι λογοτέχνες, γιατί είνε αληθινά και αληθινά γραμμένα.

Το χειρόγραφο του  Κουταλιανού ας φυλαχθεί μαζί με την Ιστορία του Γαλαξιδιού, με τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, του Κολοκοτρώνη, του Φωτάκου, του Σκουζέ. Του Κουταλιανού η δύναμη χώνεψε μέσα στο χώμα που θα χωνέψη κάθε σάρκα, είτε αντρειωμένη είνε, είτε αδύνατη. Το ίδιο και τα κανόνια που έριχνε, τάφαγε και κείνα η σκουριά, η πλουμισμένη στολή του, που έσφιγγε τη φοβερή κολώνα του κορμιού του ξέφτυσε και κείνη και χάθηκε, τα παράσημά του λιώσανε. Μα η κιτρινισμένη φυλλάδα του απόμεινε, αυτό το ψιλό χαρτί άντεξε στο δόντι του καιρού πιο πολύ από τον αντρειωμένο Ηρακλή κι΄ απ΄ όλα τα σιδερένια εργαλεία του κι΄ από τα χρυσά παράσημά του. Ας τη φυλάξωμε καλά κι΄ ας την τυπώσουμε για να τη διαβάζουνε τα παιδιά μας κι΄ οι απλοί άνθρωποι της Ελλάδας. Μ΄ αυτά που γράφω, ήρθε στο νου μου τούτο το τραγούδι που θαρρείς πως είνε σκαλισμένο σε κανένα χορταριασμένο αγκωνάρι κειτόμενο σε κάποιο έρημο μέρος :

Τ΄ αντρειωμένου τ΄ άρματα

Δεν πρέπει να πουλιούνται,

Μόν΄ πρέπει τους στην εκκλησιά

Κ΄ εκεί να λειτουργιούνται.

Πρέπει να κρέμουνται ψηλά

Σε πύργον αραχνιασμένο.

Η σκουργιά να τρώγει τ΄άραματα

Κ΄ η γης τον αντρειωμένο.”

ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΥΓΛΟΥΣ

Στρατηγός.... Ο θεός.... Ο Μίμης ΔΟΜΑΖΟΣ η ΑΜΥΝΑ Αμπελοκήπων... Ο Ιωνικός και η ΑΜΥΝΑ ΚΥΜΗΣ...

 Ήμουν ένα μικρός "ρουλαλάς". Και εμείς φωνάζαμε "Στρατηγός" και απαντούσε η δίπλα κερκίς η 14 "Ο θεός". Και άντε μια και άντε δυο... και η ζωή ήταν θαυμάσια..

Δημοσιεύθηκε στο αθλητικό περιοδικό ΗUMBA. Toυς ευχαριστώ που μου δίνουν βήμα.

"Όταν οι αναγνώστες του περιοδικού, ακούσουν την λέξη ΆΜΥΝΑ τι θα σκεφτούν άραγε; Ως αθλητικό περιοδικό, πιστεύω ότι θα περιμένουν να ακούσουν για κάποιο αμυντικό σύστημα, από κάποιο σπορ. Ένα σύστημα αμυντικό...

Οι περισσότεροι θα σκεφτούν ότι θα αναφερθώ στην ΆΜΥΝΑ ΑΜΠΕΛΟΚΉΠΩΝ και τον «ΣΤΡΑΤΗΓΟ» τον Μίμη Δομάζο.Λιγότεροι, αλλά αρκετοί, θα σκεφτούν τον ΙΩΝΙΚΟ και ακόμα λιγότερων ο νους θα πάει στην πολιτική.

Μερικοί θα ανασύρουν από την μνήμη τους το γνωστό άσμα, από την ταινία ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ του Κώστα Φέρρη, σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου. Το γνωστό άσμα «της αμύνης τα παιδιά»... που ήταν πολύ παλαιό τραγούδι.

Η τότε ηγεσία της Άμυνας όταν παρεχώρησε στον ΠΑΟ τον Μίμη Δομάζο.

                                                                 ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΠΟΛΛΕΣ

Πολλές ήταν οι αφορμές για να αρχίζω να γρατζουνάω την ιστορία της λέξης ΆΜΥΝΑ στην πολιτική και στον αθλητισμό. Πρώτη αφορμή, η ανάλυση της ιστορίας του εργατικού κινήματος που γρήγορα με πήγε σε μια εφημερίδα που λέγονταν ΆΜΥΝΑ. Μια καθημερινή εφημερίδα του 1920 που σύντομα έγινε «αναρχική», με ή χωρίς εισαγωγικά. Η εφημερίδα ΆΜΥΝΑ γράφει στην μετόπη της «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΩΙΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΌΡΓΑΝΟΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ». Διευθυντής ήταν ο Τ. Λαμπρινόπουλος και αρχισυντάκτης ο Η. Ν. Αποστολίδης. Είχε μάλιστα και τηλεφωνική συσκευή με το τρομερό νούμερο -731 - !!! Προφανώς η εφημερίδα αυτή ήταν οπαδός του Βενιζελισμού. Απλά ήταν μια αριστερή εκδοχή του που με το διάβα της εξέλιξης έγινε αναρχίζουσα, κατά κάποιον τρόπο. Σάμπως και όλη η μετέπειτα εξέλιξη του Βενιζελισμού ως τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο δεν είχε μια παρόμοια, πορεία, προς τα αριστερά και τα δεξιά; Αλλά αυτά είναι άλλου παπά ευαγγέλιο.

Η δεύτερη αφορμή, ήταν η μελέτη μου για το χωριό μου, την Κύμη Ευβοίας και δη για τα αθλητικά. Εκεί διάβασα ότι υπήρχε ομάδα ποδοσφαίρου με την ονομασία ΆΜΥΝΑ στον μεσοπόλεμο και έπαιζε στο πρωτάθλημα της μικρής αυτής πόλης...

Η σπουδαιότερη όμως αφορμή ήταν ο ΜΙΜΗΣ ΔΟΜΑΖΟΣ, το ταβερνάκι της ΘΥΡΑΣ 13 (γνήσιος παλαιός Αμπελοκηπιώτης βλέπεις)... και η συνολική μου σχέση με τα προσφυγικά μέρη των Αμπελοκήπων. Άκουγα συνέχεια για το ΜΑΡΑΚΑΝΑ που ήταν ένα μικρό χωμάτινο γηπεδάκι, μια αλάνα μικρότατη αλλά με τόσα όνειρα... Οι αλάνες, οι χωματόδρομοι τα πάντα μύριζαν ποδόσφαιρο. Έτυχε και η πολυκατοικία που έμενα να μυρίζει ποδόσφαιρο. Οπότε όλα έμπλεξαν.

Η τελευταία αφορμή και η σπουδαιότερη για να γράψω το παρόν άρθρο είναι η μετονομασία της τελευταίας ομάδας που είχε στον τίτλο της την λέξη ΆΜΥΝΑ.. Την έβγαλαν την λέξη. Και μάλιστα μ’ ασαφείς λόγους. Νόμιζαν, μάλλο οι άνθρωποι ότι ΆΜΥΝΑ ήταν κάτι το κακό. Κάτι το ξεπερασμένο ή το ηττοπαθές. Μάλλον δεν είχαν συνδυάσει την ιστορική ερμηνεία. Ποιος ξέρει.

H ομάδα άλλαξε ονομασία στα 2013 τον Οκτώμβριο. Η ανακοίνωση μεταξύ άλλων αναφέρει: «...O αθλητικός ποδοσφαιρικός σύλλογος «ΝΙΚΗΤΕΣ ΑΝΘΟΥΣΑΣ – ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ» (πρώην Άμυνα Ανθούσας) ανακοινώνει ότι από τη φετινή περίοδο θα αγωνίζεται και επίσημα με τη νέα ονομασία του.... Το καταστατικό του συλλόγου έχει ιδιαίτερη ιστορία την οποία σεβόμαστε, τιμούμε και νιώθουμε άξιοι κληρονόμοι της. Έχει έτος ίδρυσης το 1925 στους Αμπελόκηπους (Άμυνα Αμπελοκήπων) και έχει αναδείξει μεγάλες ποδοσφαιρικές προσωπικότητες με κορυφαία τον Μίμη Δομάζο».... και τελειώνουν.... «Οι λόγοι της αλλαγής ονομασίας έχουν να κάνουν με την ταυτότητα που έχει αποκτήσει πλέον ο σύλλογος και με το γεγονός ότι το αδιαμφισβήτητα ιστορικό όνομα της Άμυνας, δεν εκφράζει στη σημερινή εποχή τις αξίες και τη φιλοσοφία του συλλόγου. Χαιρόμαστε πάντως ιδιαίτερα που διατηρούμε φιλικές σχέσεις με ομάδα παλαίμαχων της Άμυνας Αμπελοκήπων, τους οποίους είχαμε και επίτιμους προσκεκλημένους στη καλοκαιρινή μας αποχαιρετιστήρια εκδήλωση».

Οπότε η «περίεργη» λέξη ΆΜΥΝΑ έπρεπε να αποκατασταθεί με κάποιον τρόπο... Έτσι και εγώ, ως υπερασπιστής των εννοιών, αυτοχρίστηκα ΕΞΗΓΗΤΗΣ... Θα μου πεις, νοιάζεται κανείς; Δεν ξέρω, εσείς θα μου πείτε... Νομίζω δε και ελπίζω ότι θα ξαναγίνει ΑΜΥΝΑ...

                                                                   ΟΛΙΓΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Θα σας πω, συνοπτικά πως έγιναν τα πράγματα, χωρίς να εμβαθύνουμε. Στα 1916 στην Θεσσαλονίκη, γίνεται μια δεύτερη κυβέρνηση, εκτός των Αθηνών. Είχαμε δηλαδή δύο κυβερνήσεις. Μία στην Αθήνα, πιστή στον Βασιλιά, και μια στην συμπρωτεύουσα, «...Προσωρινή κυβέρνηση της Τριανδρίας, που την συγκρότησαν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης και ο στρατηγός Παναγιώτης Δαγκλής. Γι’ αυτούς γράφτηκε το τραγούδι “Ο Μακεδών” (Της Αμύνης τα παιδιά), παραδοσιακό τραγούδι της εποχής τους, που διασκευάστηκε την δεκαετία του 80 από τον Σταύρο Ξαρχάκο για την ταινία “Ρεμπέτικο” του Κώστα Φέρρη». (Από την ιστοσελίδα "Θεσσαλονίκης Τοπιογραφία - Ισότοπο του Χρίστου Ζαφείρη).

Όλα όμως είχαν ξεκινήσει, με συνωμοτικό τρόπο από τα 1915, ως λεγόμενο κίνημα «ΕΘΝΙΚΗΣ ΆΜΥΝΑΣ». Στο κίνημα της κίνημα ΕΘΝΙΚΗΣ ΆΜΥΝΑΣ που ήταν κυρίως στρατιωτικό συμμετείχαν δημοκρατικοί αξιωματικοί και πλούσιοι αστοί που ήθελαν την συμμαχία με τους Άγγλους και τους συμμάχους τους. Ενώ η Αθήνα ήθελε την ουδετερότητα ανάμεσα στους εμπόλεμους Άγγλους και Γερμανούς (χοντρικά τα λέμε). 

Η εν Θεσσαλονίκη ηγεσία του στρατού της Ανατολής

Η κυβέρνηση αυτή τόνισε ότι «η επανάστασις της Θεσσαλονίκης δεν είναι κίνημα προς αποχωρισμόν εκ της μητρός Ελλάδος, αλλά τουναντίον αποβλέπει εις την στρατιωτικήν ενίσχυσιν της χώρας προς εκδίωξιν των βαρβάρων επιδρομέων…». Αφορμή δόθηκε όταν κήρυξαν οι σύμμαχοι στρατιωτικό νόμο στην Σαλονίκη και ο στρατηγός της Γαλλίας διέταξε να φύγουν οι Έλληνες στρατιώτες και να μπουν οι Σέρβοι. Οπότε η αφορμή για την δεύτερη κυβέρνηση είχε ήδη δοθεί.

Η κυβέρνηση της ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ συγκρότησε νέο στρατό, δημοκρατικοί φαντάροι αυτομόλησαν από την κυβέρνηση του βασιλιά των Αθηνών και πήγαν επάνω στην Θεσσαλονίκη. Έγινε δηλαδή αυτό που λέμε και ακούμε «εθνικός διχασμός». Μεγάλο τραύμα.

Η χώρα έγινε δύο χώρες. Μια ουδέτερη και μια φίλη της Αντάντ. Δεν θα μιλήσω για την πείνα των Αθηνών... ( Έτσι βγήκε το σταφιδόψωμο. Όταν η πείνα θέριεψε στην Αθήνα ο στρατός έκανε πειράματα και βγήκε για να χορτάσει ο κοσμάκης). Το μίσος έφτασε στα άκρα. Στην Σκύρο πήγε το ναυτικό της Θεσσαλονίκης να κάνει στρατολογία φαντάρων και τους έδιωξαν....

Όλη αυτή η κατάσταση, αυτός ο εθνικός διχασμός, η ζούρλα που είχε καταλάβει τους Έλληνες (π.χ. δεκάδες χιλιάδες Βασιλικοί παρέλασαν στο πεδίο του Άρεως και αναθεμάτιζαν τον αφορισμένο από την εκκλησία Βενιζέλο και πετούσαν πράγματα σε ένα σκιάχτρο, που ήταν δήθεν ο Βενιζέλος. Αυτό το ξέρω από προφορική παράδοση)

                                                        Η ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΖΟΥΡΛΑ ΤΗΣ ΑΜΥΝΑΣ...

Έτσι την πολιτική, αθλητική, εργατική, κοινωνική ζωή κατέλαβε η λέξη ΆΜΥΝΑ... Τι θες να ανοίξεις σωματείο; Θα βάλεις την λέξη ΆΜΥΝΑ... Τι θες να παίξεις μπάλα; Ε, να φτιάξεις σωματείο με την λέξη ΆΜΥΝΑ...

ΆΜΥΝΑ λοιπόν παντού. Ο Βενιζελισμός συγκροτούνταν γύρω από την λέξη ΆΜΥΝΑ. Κάθε πρόσφυγας μετά το 1922 που έρχονταν από την Μικρά Ασία χρησιμοποιούσε αυτήν την λέξη. Η χώρα έπαθε ΑΜΥΝΑ...

Όποιος διαβάσει εφημερίδες αθλητικές του μεσοπολέμου και ιδιαίτερα τις στήλες των ανεξάρτητων σωματείων θα δει παντού, σε κάθε γειτονιά την λέξη ΆΜΥΝΑ. Όταν λέμε ανεξάρτητα σωματεία εννοούμε ομάδες που ΔΕΝ έδιναν εισφορές στις ενώσεις. Αυτό που λέμε ερασιτεχνικές (για να βγουν τα έσοδα βάζαν στοιχήματα ότι θα κερδίσει η μια ομάδα την άλλη... Σχοινί κορδόνι πήγαινε το πράγμα... Ο διαιτητής ήταν κακός και σας καλούμε να παίξουμε ξανά με έπαθλο !!!! 1,000 δραχμές για τον νικητή... τζόγος κανονικός αλλά έτσι έβγαιναν οι φανέλες, οι μπάλες, κ.λπ.)

Αν κάποιος κάτσει και διαβάσει πόσες ΆΜΥΝΕΣ υπήρξαν «θα πάθει πλάκα». Έχω μαζέψει μερικές που θα ήθελα να σας πω... Η Άμυνα Νέας Ελβετίας, η Άμυνα Ιπποκράτους, η Άμυνα Κολωνού, Άμυνα Αγίας Ζώνης, Άμυνα Αγ. Δημητρίου. Από επαρχιακές ξέρω μόνο αυτή της πόλης που γεννήθηκα, δηλαδή την Άμυνα Κύμης. Φαντάζομαι ότι αν ψάξετε τον τοπικό τύπο του μεσοπολέμου, δηλαδή κοντά στα 1930 θα βρείτε και εσείς ΑΜΥΝΑ. Εκτός αν η περιοχή σας ήταν βασιλική προτίμησης καθαρά...

                                                                     Η ΑΜΥΝΑ ΠΕΙΡΑΙΑ

Όσοι είναι οπαδοί του ΙΩΝΙΚΟΥ γνωρίζουν την ιστορία της ομάδας τους. Λίγο να μπεις στην Βικιπαίδεια ανακαλύπτεις ποια ήταν η ομάδα ΆΜΥΝΑ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ ή αλλιώς ΆΜΥΝΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Η ομάδα αυτή έπαιξε στο πρωτάθλημα Πειραιώς που οργάνωσε ο Εθνικός Πειραιά σε αντίθεση με αυτό του Ολυμπιακού Πειραιώς. Μάλιστα παίζοντας ο Ολυμπιακός και ο Εθνικός στην μεγάλη κατηγορία, βγήκε δύο φορές πρωταθλητής Πειραιά. Έχασε δε την άνοδο στα μεγάλα σαλόνια από τον Ολυμπιακό.

Έβγαλε έναν σπουδαίο ποδοσφαιριστή τον Θεόδωρο Συμεωνίδη από την Σμύρνη, που είχε παίξει μπάλα και στην Κωνσταντινούπολη σε Ρωμέϊκη ομάδα την «Ελευθερία». (Βικιπαίδεια).

 

                                                                ΑΜΥΝΑ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

Η ομάδα αυτή που είναι προσφυγική, αποτελεί ιστορικότατο σωματείο. Όχι μόνο γιατί έβγαλε έναν Μίμη Δομάζο. Είναι ότι ήταν και η ομάδα των Κουντουριώτικων. Δηλαδή μιας μεγάλης έκτασης κάτω και πέριξ του Λυκαβηττού. Την έκταση απαλλοτρίωσε ο ναύαρχος Κουντουριώτης, τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας, και την παρέδωσε στους πρόσφυγες, από την Μονή Πετράκη. Ήταν για μένα ο κόσμος ο παλαιός, τα Κουντουριώτικα. Ο μαχαλάς των προσφύγων. Το στέκι των εραστών των φυλακισμένων κοριτσιών στο αναμορφωτήριο θηλέων (παλαιά ήταν εκεί το Εμπειρίκειον Ίδρυμα). Ήταν μια περιοχή ποδοσφαιρομάνα. Ομάδες που άνθισαν εκεί ήταν ο Άρης Κουντουριώτη, η ΑΕΝΑ με τα τμήματά της στο βόλεϊ. Ο Ηρακλής. Αυτά ξέρω. Όμως ξεχώρισε και έμεινε η ΆΜΥΝΑ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ώσπου την τελείωσαν με ένα σκεπτικό... Αλλά αυτά παθαίνεις άμα δεν υπάρχει εκτίμηση στην ιστορία...

Η ΑΜΥΝΑ ιδρύθηκε στα 1925 και είχε 100 μέλη. Είχε δύο ποδοσφαιρικές ομάδες. Την Α και την Β (όπως κάνουν σήμερα οι μεγάλοι σύλλογοι) και μια ομάδα βόλεϊ. Αναγνωρίστηκε επίσημα από το Πρωτοδικείο Αθηνών το 1928. Στα ανεπίσημα σωματεία, έγινε πρωταθλήτρια το 1930. Το πρωτάθλημα το είχε κάνει η εφημερίδα ΒΡΑΔΥΝΗ. Στο πρωτάθλημα δε της "Α.Ε.Π.Α.Σ.Α" 1931-1932 είχε την πρώτη θέση. Άμα βρείτε τι σημαίνει Α.Ε.Π.Α.Σ.Α πείτε το και σε εμάς... (ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ).

Σιγά σιγά η ομάδα ξέφυγε από την ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ και μπήκε στα μεγαλύτερα σαλόνια. Έπαιζε από εδώ και από εκεί. Που και που τις έδινε το γήπεδο και ο ΠΑΟ. Η έδρα της ήταν στην οδό Μπιζανίου, γι’ αυτό και την έλεγαν ΑΜΥΝΑ ΜΠΙΖΑΝΙΟΥ... Χρώμα φανέλας ήταν το κιτρινόμαυρο (τι άλλο θα μπορούσε να ήταν σε μια προσφυγική γειτονιά;)

Σπουδαιότερος αθλητής της ήταν ο «στρατηγός» ο Μίμης Δομάζος. Είχα την τιμή να είμαστε μαζί σε μια ραδιοφωνική εκπομπή του Ρ/Σ ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ με τον παραγωγό Αλέξη Βάκη. Εγώ με τον Δομάζο. Μεγάλη τιμή. Εκεί μάθαμε πως έκανε προπόνηση, ως αθλητής της ΑΜΥΝΑΣ. Που έμενε. Στα μικρά σπιτάκια τα σχεδόν χάρτινα απέναντι από την θύρα 11 του ΠΑΟ. Εκεί ήταν και το νηπιαγωγείο και δημοτικό το 16^ο... Και η αλάνα του Μαρακανά. Η μεταγραφή του Δομάζου στον ΠΑΟ ήταν μυθική. Μια πλήρη στολή στην ΑΜΥΝΑ και μια πορτοκαλάδα για τον στρατηγό... Ο μεγαλύτερος, ευφυέστερος παίκτης της χώρας πήρε μια ολόκληρη πορτοκαλάδα...

Διακεκριμένοι αθλητές της ήταν ο Σπύρος Υποφάντης που έπαιξε στον ΠΑΟ, όπως και ο Κρητικός. Ο Στασινόπουλος που διέπρεψε στην ΑΕΚ και στον ΑΠΟΛΛΩΝ ΣΜΥΡΝΗΣ, ο Σταματίου του ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ. Και τόσοι άλλοι που δεν ξέρω. Γήπεδο είχαν και δεν είχαν. Το ΜΑΡΑΚΑΝΑ ήταν μια μικρή αλάνα, δεν λογίζεται ως γήπεδο. Πότε έπαιζαν στου Γκύζη πότε στο Γουδί. Στα τελειώματα της ομάδας ο ΠΑΟ τους έδωσε το μπαρ του γηπέδου του ΠΑΟ για να έχουν κάποια έσοδα, ενώ τους άφηνε ο ΠΑΟ να παίξουν και στην Λεωφόρο, ορισμένα ματς... Μετά αναγκαστικά πήγαν αλλού, στην ΑΝΘΟΥΣΑ και μετονομάστηκαν...

Σήμερα η γειτονιά στο ερασιτεχνικό πρωτάθλημα έχει μόνο την ΠΕΡΑ ΚΛΟΥΜΠ που για αυτήν κάποτε πρέπει να μιλήσουμε...

                                                      ΠΩΣ ΞΕΦΤΙΣΑΝ ΟΙ ΑΜΥΝΕΣ...

Περνούσε ο καιρός, ο λεγόμενος εθνικός διχασμός γινόταν προσπάθεια να ξεχαστεί. Η βασιλική πλευρά παλινορθώθηκε και δεν ήταν της μόδας να είσαι ΑΜΥΝΑ... Μια δύο περιπτώσεις ξέρω ότι έμειναν. Της Κοκκινιάς που κάπως άντεξε και των Αμπελοκήπων. Οι αθλητές τους σίγουρα μετά τον Μεταξά και την δικτατορία τους δεν θα ήξεραν καν την αληθινή ιστορία όπως την γράφω ως ερμηνεία (δεν ξέρω αν είναι σωστή η εκδοχή μου αυτή... αλλά αυτήν γέννησε ο νους μου). Νομίζω ότι κανείς μετά τον πόλεμο δεν θα συνέδεε την λέξη ΑΜΥΝΑ με τις ομάδες. Θα νόμιζαν ότι είναι αμυντική διάταξη στα σπορ...

Μια πολιτική αναθέρμανση της λέξης αυτής ήταν η χρήση της στην δικτατορία με την ίδρυση της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ που έκανε ηρωική αντίσταση... Οι παλαιότεροι θα θυμούνται την αντίστασή της στην χούντα και την δίκη του 1968 στην Σαλονίκη. Η χρήση της λέξης ΆΜΥΝΑ στην αθλητική ή πολιτική ορολογία σήμερα δεν σημαίνει τίποτα...

Η δίκη της "Δημοκρατικής Άμυνας"

Σήμερα μόνο οι Αμερικάνοι φίλαθλοι, φωνάζουν AMYNA στο μπάσκετ για να εμψυχώσουν τους μπασκετμπολίστες. Και γενικότερα στα σπόρ οι προπονητές. Αλλά όλα αυτά δεν μας αφορούν...

Ελπίζω κάτι να φώτισα το ζήτημα και να βρίσκετε επαρκή την εξήγηση... Νομίζω ότι χρωστούσαμε μια κάποια αναφορά στους εκατοντάδες αθλητές των πολλών ομάδων που καλούνταν ΆΜΥΝΑ. Και να γίνει αφορμή να ελεγχθούν δικαστικά αρχεία. Αρχεία του κράτους και των ενώσεων. Το χρωστάμε στους παίκτες που στελέχωσαν τις ομάδες αυτές. Στους οπαδούς τους και στην ιστορία."

 Αριστείδης Λάμπρου

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: ευχαριστώ τον Ν.Μ. και την Μ.Κ. για τις βοήθειες που προσέφεραν.

 

Ο σκούφος της επανάστασης. Το Λονδίνο. Η ΕΔΗΚ. Ο Ζάχος Παπαζαχαρίου. Η 15η Λεγεώνα της Ρώμης

Πηγή Wikipedia

 

πηγή Wikipedia

Πάντα ο κόσμος μου αποκαλύπτεται, ως ποκοπίκος που ατενίζει για πρώτη φορά τον γαλάζιο ουρανό, με τα ατελείωτα σύνεφα να τον διαπερνούν. Έτσι μου εμφανίζεται κάθε γνώση στην ζωή μου. Σαν την πρώτη την παρθενική εμφάνιση στην ιστορία. Και πάντα είμαι ο μικρός χάχας που μένω άναυδος εμπρός στο νέο. 

Ναός Μίθρα Λονδίνο

Έτσι ψες το βράδυ ανακάλυψα ότι έτρεξα γρήγορα χιλιάδες χρόνια μόλις σε τρεις μήνες. Τόσο έκανα για να συνδέσω τον χρόνο. Χωρίς να το καταλάβω ταξίδεψα. Μέσα στην απόλυτη μαγεία του χώρου και του χρόνου. Τι μπουρδολογοπαπαριές είναι αυτές λογοτεχνίζουσες... Εδώ μιλάει το παιδί το βάρβαρο δεν είναι ώρες για εκφράσεις "Μέσα στην απόλυτη μαγεία του χώρου και του χρόνου"... μπλιαχ

Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Εντός του Μαρτίου επισκέφθην τα Θυάτειρα τα βορεινά και όχι την Ασιανή Ακχισαρ. Αυτή πάει. Την νέα με πρωτεύουσα το Λονδίνιουμ. Η παλαιά ήταν η πρώτη πόλις που εκχριστιανίστηκε στην Ασία.

Ναός Μίθρα Λονδίνο

 Μου είπαν ότι υπάρχει ένα   υπέροχο μνημείο κόσμημα   αρχαιολογικόν. Και μάλιστα  της εποχής των   Ρωμαίων. Ω!!! Ποιά αποκάλυψις. Εκεί κοντά στο City. Είναι   αλήθεια ότι φέτος πήγα προς τον Άγιο Παύλο και πάρα από   αυτόν, προς την έδρα της ναυτοαυκρατορίας των νησιωτών. Ήταν  ας το πούμε μια από τις τελευταίες βόλτες. Έπρεπε να πάω. 

 Και πήγα. Ήταν πολλά σχολεία με σχολιαρόπαιδα Λονδρεζάκια.   Μου είπαν να πάω μετά τις 1300. Έκανα τις βόλτες μου. Ήταν   και κοντά μια δυο εκκλησιές Καθολικές. Πήγα. Και επέστρεψα.   Όταν έφτασε η ώρα, μπήκα. Η παρουσίαση, επιβλητική.   Πεντάλεπτος ή δεκάλεπτος. Όλος ο ναός του Μίθρα (αυτό ήταν   το μνημείο) μου αποκαλύφθηκε. Θαυμάσια περιήγηση.   Βγαίνοντας κάθισα και διάβασα την ιστορία του Μίθρα και του   Μιθραισμού. Κανένα δεκάλεπτο στο διαδίκτυο. Μετά έκανα μια   ανάρτηση στο FB και όλα συνέχισαν ώσπου αγόρασα από τις   εκδόσεις ΑΛΦΕΙΟΣ το βιβλίου του αποχωρήσαντα από την ζωή,   αλλά ζων από τα έργα του ΖΑΧΟΥ ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ με τίτλο                                                               "ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ  ΑΣΙΑ".

Η πηγή του καλού. Το υπέροχο βιβλίο

Εκεί όλα τα πράγματα του ναού, του Μίθρα και του Μιθραισμού πήραν μια νέα διάσταση. Ξαναζωνάνεψε δύο μήνες μετά όλη η ιστορία. Και πήγε μπρος πίσω χιλιάδες χρόνια ως και εκατοντάδες. Σελίδα 129 "...Ποτέ μου δεν κατάλαβα... πως το καπέλο των αρχαίων Φρυγών έγινε το σύμβολο της Δημοκρατίας από τον καιρό της Γαλλικής Επανάστασης..." 

Ναός Μίθρα Λονδίνο

Ώπα αναφώνησα την νύχτα. Όντως στο μουσείο κάτι μου είχε θυμίσει το καπέλο. Πω πω... Το είχα περάσει στο ντούκου... "...Οι κάτοικοι της Ρώμης κατά τον εορτασμό των Σατουρναλίων (15-31 Δεκεμβρίου) της εορτής του Σατούρνα - Κρόνου - Χρόνου, φόρεσαν τον φρυγικό σκούφο (pileus), γιατί αυτό είχε την σημασία της κατάργησης της διαφοράς δούλων - κυρίων, καθώς και κάθε άλλης διαφοράς, ταξικής ή περιουσιακής. Θα προσθέσω ότι η θρησκεία του Μίθρα - Ήλιου -Αυτοκράτορα διαδόθηκε στην κεντρική και βόρεια Βαλκανική από την 15η Λεγεώνα....".

Και από τότε, δηλαδή ούτε λίγες ώρες, αναζητώ την λύση ενός μυστηρίου. Πως δηλαδή οι Γάλλοι αβράκωτοι ξεσηκώθηκαν, χρησιμοποιώντας το "φρυγικό" σκούφο δηλαδή του Μίθρα. Πως το θυμήθηκαν χιλιάδες έτη μετά; 

Ναός Μίθρα Λονδίνο

Μετά πως να σας το πω. Ο νους μου γύρισε στα παλαιά. Στην ΕΔΗΚ την ΕΔΗΝ. Πράγματα που μάλλον σήμερα δεν τα γνωρίζει ο κόσμος. Αυτοί είχαν το φρυγικό σκούφο. Μην ξεχνάμε ότι έκαναν και αυτοί αντιδικτατορική δράση έντονη. Εδώ και στο εξωτερικό.

πηγή διαδίκτυο

Ναός Μίθρα Λονδίνο

Έτσι είναι ένα μυστήριο όλο αυτό. Δεν ξέρω την λύση του. Είναι βέβαιο ότι στο εξωτερικό, θα έχουν βρει τις απαντήσεις. Έτσι είναι. Εδώ δεν ξέρω αν υπάρχουν. Δηλαδή δεν ξύπνησαν στην Γαλλική επανάσταση και βρήκαν αυτό το σκουφί. Πρέπει να το είχαν. Και οι φτωχοί το είχαν ενσωματώσει. Γιατί είναι αλήθεια ότι η θρησκεία του Μίθρα ζητούσε την κατάργηση των τάξεων. Και ο Αυτοκράτωρας της Ρώμης, ως πρώιμος Βοναπάρτης ισσοροπιστής, υποστήριζε την θρησκεία αυτή. Ως ένα σημείο για να ικανοποιεί και τις δύο τάξεις... Αλλά το βασικό είναι ότι ο άνθρωπος, ως όν, επιζητεί την ισότητα. Ισότητα στην ζωή ή στο υπερπέραν. Αλλά κάπου να είναι ίσος βρε παιδί μου. Γιατί η ζωή στην ταξική ανισότητα δεν αντέχεται. Δεν είναι ανθρώπινη διάσταση...

πηγή διαδίκτυο

12 Aπρίλη 1833.... Ο Παρθενώνας έγινε καφενές... Εορτάζει η Αθήνα... ΦΕΥΓΟΥΝ ΟΙ ΔΥΝΑΣΤΕΣ

 ΓΙΟΡΤΑΡΑ ΗΜΕΡΑ...

Πως τα φέρνει η ζωή, βρε παιδί μου. Άσχημο πράγμα να είσαι στοιχειό, βρυκόλαξ και τα συναφή ευγενή επαγγέλματα. Εκτός του άγχους για τροφή, έχεις και τις μνήμες...

Μια ημέρα που λέτε Μεγάλη Παρασκευή ήταν, είχα λουφάξει απάνω στα αετώματα της Ακροπόλεως... Και πωπω... Τι βλέπω... Αισθάνομαι ακόμα και εγώ, ο χτικιάρης, ανατριχίλα. Μα που ηκούσθη... Βρυκόλαξ ανατριχιάζων.... Που ηκούσθη... 

Που λέτε, μέσα στον ύπνο μου, ακούω φωνές κακό... Πωπωπω... Λες να με πάρουν επάνω ψηλά που είμαι χαμπάρι; Μπα !!!

Ακίνητος, παγωμένος σαν σε λίθαργο έβλεπα, παρατηρούσα, ζήλευα και απολάμβανα τις στιγμές...

Είναι αλήθεια, ότι δεν είμαι και κανένας καλός συγγραφεύς. Ο κάματος εργασίας προς ανεύρεσην αιμάτινης τροφής με κατατρώγει. Οπότε ας αφήσω τους κατάλληλους να περιγράψουν τις στιγμές, όπως μας τις διέσωσε το θεσπέσιο βιβλίο 'ΤΑ ΚΑΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ" των εκδόσεων ΚΑΚΤΟΣ του Αχιλλέα Β. Χατζόπουλου.:

".. Καφενείο ο .... Παρθενώνας

Είναι δύσκολο να γ΄πινει πιστευτό, αλλά για μία και μοναδική φορά στην ιστορία ο Παρθενώνας χρησιμοποιήθηκε ως.... καφεστιατόριο όπως αφηγείται ο Ουίλλιαμ Μίλλερ στη μελέτη του Τα πρώτα έτη των νεωτέρων Αθηνών. Εκείνη τη μέρα η τούρκικη φρουρά εγκατέλειπε "δια παντός" την Ακρόπολη.

Τη θέση της θα έπαιρναν οι Βαυαροί στρατιώτες υπό τον αντισυνταγματάρχη Χερμπστ. Ο εν λόγω κύριος ήταν εκείνος ο οποίος αποφάσισε να δοθεί αποχαιρετιστήριο πρόγευμα στον τελευταίο Τούρκο διοικτηή "εν τω Παρθενώνι"...

Ακολούθησε ο καφές, ο αργιελές και εισπνοή οπίου από καπνοσύριγγες.

Εκείνη την εποχή, σύμφωνα με περιγραφές του Poujolat, του Giffard και του Κόχραν, στην Αθήνα υπήρχαν μόνο τέσσερα "ανωκοδομημένα δημόσια κτίρια σημασίας τινός" δηλαδή, "το νομισματοκοπείον, οι βασιλικοί σταύλοι, εν νοσοκομείον και εις στρατών..." 

Ναι παίεδες. Έτσι έγιναν τα πράγματα παράδοσης παραλαβής. Τώρα οι Οθωμανοί να σας πω ένα μυστικό... Μέσα στην ξευτίλα ήταν. Πένητες, ρέμπελοι ψωραλέοι... Αλλά φρουροί. Αν πήραν τώρα και τίποτα δωράκια φεύγοντας; Τι να πω. Ίσως. Ήμουν καταπαγωμένος και λαθροκοιμώμουν. Αλλά εκείνη, η μπόχα του όπιου, ακόμα στα ρουθούνια μου είναι. Ξέρετε εμείς οι βρυκολάκοι με τους καπνούς δηλαδή με τις φωτιές.... δεν....

Και τώρα θα μου πείτε... "Μα τούτο δεν έχει τίποτα το ηρωικόν, το επικόν". Σωστά. Άλλο ο πόλεμος άλλο οι συμφωνίες παραδόσεως παραλαβής. Ένας στρατός φεύγει αλλά μέχρι να μπει ένας νικητής η τάξις πρέπει να εγγυηθεί. Μην πέσουμε στην αναρχία. Έτσι κάνουν οι μεγάλοι νικητές και ηττημένοι...

Τώρα για επινίκια και τα τοιαύτα έχουν γραφτεί πολλά. Εγώ ήμουν ένα ζωντανό πτώμα και την έπεσα για νάνι... Το βράδι είχα μπανίσει ένα τρυφερούδι πλάσμα, μπάνικο, με λαιμουδάκι φίνο...

Και μην με κατηγορήσει κανένας για όπιο και τα τοιαύτα... Έχετε ακούσει βρυκόλακα να αντέχει τον καπνό; Ανίδεοι...

Εις το ίδιο μέρος και δεν συναντηθήκαμε. Φυσιολογικόν... Για σου βρε Παραλιώτη Αμπελοκηπιώτη και Κυμαίε... Γειά σου βρε ΠΑΠΑΓΙΩΡΓΗ...

ΈΝΑΣ ΠΑΡΑΛΙΩΤΗΣ.... ΜΕ ΔΕΚΑ ΤΟΝΟΥΣ ΓΝΩΣΕΙΣ...

Το να μιλήσεις για τον Παπαγιώργη.... Ή για τον συγγραφέα που μιλάει για τον Παπαγιώργη δηλαδή τον Γιώργη Ίκαρο Μπαμπασάκη, πρέπει να έχεις φάει δέκα βιβλιοθήκες στην καθισιά σου... Είκοσι τόμους τον μήνα στο δεκατιανό σου.... Και λίγα λέγω...

Αφορμή, είναι τα μέρη που σύχναζε ο Παπαγιώργης... Είμασταν τόσο κοντά και δεν ξερενόμασταν. Πρωί βράδυ στην "Παραλία" των Αμπελοκήπων, ήμουν. Με σερβιτόρο τον θεό ΝΙΚΗΦΟΡΟ... Τώρα έχει την ομώνυμη ταβέρνα σιμά στον ΔΑΝΑΟ, την δουλεύουν τα παιδιά του.

Ο Παπαγιώργης πάγαινε λέγει για διασκέδαση στην ΑΝΑΤΟΛΗ στην οδό ΕΣΛΙΝ. Γνωστό υπόγειο μπουζουκτήδικο... Εγώ λίγο πιο πάνω στην Έσλιν δηλαδίς είκοσι μέτρα πιο πάνω, εργαζόμουν σε κατάστημα μπλιμπλικιών, δηλ. παιγνίων ηλεκτρονικών. Το κατάστημα, το είχε ο αλησμόνητος Νίκος με τον φίλο του, που ξεχνώ το όνομά του. Και οι δύο απόντες. Υπήρχε κάλυψη, από το τμήμα... Γείτων του Νίκου και συνκάτοικος στην ίδια πολυκατοικία... Τώρα είναι στην Αργολίδα. Λογικά συνταξιούχος...

Το αφεντικό της ΑΝΑΤΟΛΗΣ ερχόταν ΚΑΘΕ πρωί, στις 09,30 άφηνε το παιδί του με μια σακούλα κοσάρια. Και μέχρι τις 12,00 ο πιτσιρίκος τάγιζε το μαγαζί με φραγκόπουλα.... Α ρε Παπαγιώργη σκορπούσε φραγκόπουλα εσύ στα μπουζούκια τα ρούφαγε η φαμίλια μου από τα μπλιμπλίκια....

Μπορεί να τρώγαμε κανένα σουβλάκι, από του Φίλιππα, να έπινε κανένα καφέ στου Μήτσου στην Πλατεία Αγίου Δημητρίου... Ποιος ξέρει...

https://www.hartismag.gr/hartis-19/afierwma/papagiwrghs-forever

Συχνάζαμε πολλοί στην Παραλια των Αμπελοκήπων... Οι Last Drive με την κούκλα μύτη. Κνίτες, φρικιά, ροκάδες, πανκιά, Λιβανέζοι χασισέμποροι, οπαδοί που ετοίμαζαν κοινωνική επανάσταση στις εξέδρες... Ξενύχτες, πόρνες, νταβάδες, διανοούμενοι ΥΨΗΛΟΤΑΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ.

Ο δικός μου κόσμος ήταν αχταρμάς... Ο φτου φτου, ο Μπάαντερ, ο φίλος μου, ο Μιχάλης. Η μοναξιά μου. Τι θα ήμουν, χωρίς την μοναξιά μου; Η ζωή μου ολάκερη εκεί...

Τώρα το πως δεν συναντηθήκαμε με τον Παπαγιώργη... Παραμένει ένα μυστήριο, που δεν είναι μυστήριο... Διένυα τότε την ΑΠΟΚΟΥΜΟΠΟΙΗΣΗ μου.... Στην Κύμη με έλεγαν ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΙΑΝΟ και γιεγιέ... Στην Αθήνα ΚΟΥΜΙΟΤboy....

Είχα που λέτε αποφασίσει να μην είμαι τίποτα... Ούτε Κουμιώτης, ούτε Αθηναίος.... Ήμουν απλά Παραλιώτης των Αμπελοκήπων.... Τα στέκια μου πάμπολα... Ο καφενές που τον λέγαμε ΠΑΡΑΛΙΑ και μου θύμιζε την Κύμη, χωρίς να το λέγω.... Η ταβέρνα του ΚΩΣΤΗ με σερβιτόρο τον Αριστείδη. Σήμερα λειτουργεί με το ίδιο θεσπέσιο μπιφτέκι στην Λουίζης Ριανκούρ... Στο μπαρ Blues.... Στα μανάβικα όπου έκανα κανένα μεροκάματο... Στο GALAXY το μπιλιαρδάδικο.... Στους κινηματόγραφους των Αμπελοκήπων... Στα φτηνά,, μεταχειρισμένων βιβλία, παλαιοβιβλιοπωλεία... Όπου τσιμπούσα κανένα Λένιν φτηνό.

Γενικά σύχναζα... Αλλά με τον Παπαγιώργη δεν συναντηθήκαμε. Άλλο το επίπεδο, άλλα τα φράγκα... Εγώ μπατήρης, φτωχόπαιδο, του μεροκάματου και του φτηνού βιβλίου παιδί. Του μεταχειρισμένου.... Ωστόσο εκεί όλοι μαζί...

Αφορμή για την ανάρτηση δύο τρεις... Μια εξ αυτών : https://www.hartismag.gr/hartis-19/afierwma/papagiwrghs-forever